LiPo accu veilig laden, gebruiken en opslaan

Een LiPo-accu (lithium-polymeer) levert veel vermogen in een klein, licht pakketje. Dat is precies waarom vrijwel elke RC drift auto erop rijdt. Dezelfde energiedichtheid maakt een LiPo ook gevoelig voor verkeerd laden, te diep ontladen en mechanische schade. Wie een paar vaste gewoontes aanhoudt, gebruikt LiPo's jarenlang zonder problemen. Hieronder staan die gewoontes, zonder overdrijving maar ook zonder ze weg te wuiven.

Wat 2S en 7,4 volt betekent

Een LiPo bestaat uit een of meer cellen. Eén cel heeft een nominale spanning van 3,7 volt. De ‘S’ staat voor serie: een 2S-accu heeft twee cellen achter elkaar, dus 2 × 3,7 = 7,4 volt nominaal. Dat is de standaard voor 1:10 drift. Veel mini drift auto's rijden op een kleinere 1S- of 2S-accu.

De capaciteit in mAh (bijvoorbeeld 4000 of 5000 mAh) zegt hoeveel energie erin zit en dus hoe lang je rijdt. Let bij het kiezen vooral op de afmetingen en de stekker: de accu moet in je chassis passen en dezelfde stekker hebben als je regelaar. In accu's & laders zie je per accu het formaat.

C-rating zonder overdrijven

De C-rating geeft aan hoeveel stroom de accu volgens de fabrikant continu kan leveren, uitgedrukt als veelvoud van de capaciteit. Een 5000 mAh-accu met 50C zou in theorie 250 ampère leveren. In de praktijk zijn die getallen vaak optimistisch en onderling slecht vergelijkbaar.

Voor drift hoef je je er niet druk om te maken. Je rijdt met een gematigde motor en veel deellast, en vraagt nooit het uiterste van een accu. Een fatsoenlijke 2S-accu van een bekende fabrikant volstaat. Een hogere C-rating maakt je auto niet sneller en niet veiliger.

Veilig laden met een balanslader

Een LiPo laad je met een balanslader. Die bewaakt via de kleine witte balansstekker de spanning van elke cel afzonderlijk en zorgt dat ze gelijk eindigen op 4,2 volt. Zonder balansfunctie kan één cel overladen raken terwijl de totale spanning er nog normaal uitziet.

1. Kies het juiste programma. LiPo (of LiHV als de accu dat is), en het juiste aantal cellen: 2S. De meeste laders tonen het herkende aantal cellen; klopt dat niet met het etiket, stop dan en controleer de aansluiting.
2. Stel de laadstroom in. 1C is een veilige standaard: de capaciteit in ampère. Een 4000 mAh-accu laad je met 4,0 A, een 5000 mAh-accu met 5,0 A. Sommige accu's mogen sneller, maar 1C is het verstandige uitgangspunt.
3. Sluit zowel de hoofdstekker als de balansstekker aan. Controleer de polariteit van verloopkabels.
4. Laad op een niet-brandbare ondergrond. Een stenen vloer, tegel of metalen plaat, bij voorkeur met de accu in een LiPo-tas. Niet op bed, bank, vloerkleed of een houten bureau vol papier.
5. Nooit onbeheerd. Blijf in de buurt zolang de accu laadt, ook als het een uur duurt. Niet ’s nachts laten laden, niet laden terwijl je de deur uit bent.

Laad een accu niet direct na het rijden als hij nog warm is: laat hem eerst op kamertemperatuur komen. Laad ook niet in een koude schuur of garage vlak boven het vriespunt; bij lage temperatuur zijn LiPo-cellen gevoeliger voor schade tijdens het laden.

Tijdens het rijden: ontlaadgrens en temperatuur

Een LiPo raakt beschadigd als je hem te ver ontlaadt. Daarom heeft vrijwel elke regelaar (ESC) een LiPo-cutoff: als de spanning onder een ingestelde grens zakt, neemt de regelaar gas terug of stopt hij. Stel die grens in op ongeveer 3,0 tot 3,2 volt per cel. Hoe je dat doet, staat in de handleiding van je regelaar; bij sommige regelaars kies je alleen ‘LiPo’ en het aantal cellen.

Merk je dat de auto duidelijk slapper wordt, stop dan met rijden. Wachten tot de regelaar afslaat is niet nodig en elke keer tot de grens rijden verkort de levensduur. Veel drifters stoppen ruim voor die tijd en laden de accu daarna weer op, of zetten hem op opslagspanning.

Na een accu rijden is warm normaal. Is de accu zo heet dat je hem niet comfortabel kunt vasthouden, dan vraagt je auto te veel: een te zware motor, een te lange overbrenging of iets in de aandrijving dat aanloopt. Laat hem afkoelen en zoek de oorzaak. In RC drift afstellen: de basis lees je hoe de aandrijving zich tot de rest van de auto verhoudt.

Opslaan en vervoeren

Opslagspanning

LiPo-cellen verouderen het langzaamst rond 3,8 volt per cel. Rijd je een paar dagen of langer niet, gebruik dan het storage-programma van je lader. Die laadt of ontlaadt de accu naar opslagspanning. Een accu die weken vol op de plank ligt, verliest merkbaar capaciteit; een accu die leeg ligt, kan zo ver wegzakken dat hij niet meer te redden is.

Waar bewaar je ze?

• Op kamertemperatuur, droog, uit direct zonlicht. Niet in een hete auto in de zomer.
• In een LiPo-tas of een metalen kist, op afstand van brandbare spullen.
• Buiten bereik van kinderen en huisdieren.
• Met de stekkers zo dat ze geen kortsluiting kunnen maken met gereedschap of andere accu's.

Vervoer

Neem je accu's mee naar de baan, vervoer ze dan op opslagspanning in een LiPo-tas, niet los in een tas met gereedschap. Een schroevendraaier tegen de stekkerpolen is genoeg voor kortsluiting. Ga je vliegen, controleer dan vooraf de regels van je luchtvaartmaatschappij: lithiumaccu's mogen meestal alleen in de handbagage mee en er gelden grenzen aan de capaciteit.

Opgezwollen of beschadigd: wat nu?

Een LiPo kan opzwellen door ouderdom, te diep ontladen, overladen of een harde klap. Ook een gedeukte hardcase, een kapotte kabel of een accu die na een crash vreemd warm wordt, is een signaal. De regel is eenvoudig: niet meer gebruiken en niet meer laden.

1. Haal de accu uit de auto en ontkoppel hem van alles.
2. Plak de stekkerpolen af met isolatietape.
3. Bewaar hem in een LiPo-tas op een niet-brandbare plek, bij voorkeur buiten het huis.
4. Niet doorprikken, openmaken of platdrukken.
5. Lever hem in bij een inzamelpunt voor batterijen. Vertel daar dat het om een beschadigde lithiumaccu gaat.

Ook een accu die gewoon versleten is — korte rijtijd, cellen die steeds verder uit elkaar lopen — hoort niet in het restafval maar bij een inzamelpunt voor batterijen.

Als het toch misgaat

Een LiPo-brand is zeldzaam als je bovenstaande gewoontes aanhoudt, maar het is goed om van tevoren te weten wat je doet. Een lithiumaccu die in brand vliegt, kan fel branden, spuiten en giftige rook geven.

Een accu die heeft gerookt of gebrand, is ook als hij afgekoeld lijkt niet meer te vertrouwen. Laat hem buiten op een veilige plek liggen en lever hem in bij een inzamelpunt.

Ben je net begonnen en wil je weten wat er verder in je startpakket hoort? Lees beginnen met RC drift. Termen als ESC, cutoff en balansstekker vind je in het RC drift woordenboek, en de juiste lader en LiPo-tas in accu's & laders.